Chúng ta thường nghe câu: "Có công mài sắt, có ngày nên kim" hay "Luyện tập tạo nên sự hoàn hảo". Nhưng sự thật là, có những người lái xe 20 năm vẫn không thành tay đua chuyên nghiệp, và có những người chơi guitar 10 năm vẫn chỉ dừng lại ở mức đệm hát cơ bản.
Tại sao vậy? Bởi vì họ thiếu Deliberate Practice (Luyện tập có chủ đích), AIO sẽ giúp bạn tìm hiểu về khái niệm này nhé!
1. Deliberate Practice là gì?
Khái niệm này được đưa ra bởi nhà tâm lý học Anders Ericsson. Nó không phải là việc lặp đi lặp lại một kỹ năng bạn đã thuần thục. Ngược lại, đó là quá trình liên tục đẩy bản thân ra khỏi vùng an toàn để chinh phục những mục tiêu cụ thể, khó khăn hơn.
Nói cách khác:
- Luyện tập thông thường: Làm những gì bạn đã biết cách làm.
- Luyện tập có chủ đích: Làm những gì bạn chưa thể làm tốt.
2. 4 Trụ cột của Luyện tập có chủ đích
Để biến việc tập luyện trở nên hiệu quả, bạn cần hội đủ 4 yếu tố sau:
- Mục tiêu cực kỳ cụ thể: Thay vì nói "Tôi sẽ tập đàn", hãy nói "Tôi sẽ chơi đoạn nhạc này ở tốc độ 100bpm mà không sai một nốt nào".
- Sự tập trung cao độ: Không điện thoại, không thông báo. Bạn cần dành 100% năng lượng trí tuệ cho nhiệm vụ hiện tại.
- Phản hồi tức thì (Feedback): Bạn cần biết mình sai ở đâu ngay lập tức. Đây là lý do tại sao các vận động viên đỉnh cao luôn cần huấn luyện viên.
- Sự lặp lại đi kèm điều chỉnh: Không chỉ lặp lại cái sai, mà phải sửa lỗi ngay trong lần thử tiếp theo.
3. Công thức để thực hành ngay hôm nay
Nếu bạn muốn áp dụng phương pháp này vào công việc hoặc sở thích, hãy thử quy trình 3 bước:
Luyện tập có chủ đích không hề vui vẻ. Nó gây mệt mỏi về mặt nhận thức vì bạn luôn phải đối mặt với yếu điểm của chính mình. Nhưng đó chính là "cơn đau" của sự trưởng thành. Như Anders Ericsson đã nói: "Nếu bạn đang cảm thấy thoải mái, nghĩa là bạn không hề tiến bộ."
Thiên tài không tự nhiên sinh ra, họ được tạo ra từ hàng ngàn giờ luyện tập có chủ đích. Thay vì dành 10 năm để làm một việc giống hệt nhau, hãy dành 1 năm để liên tục thách thức giới hạn của mình.
